Slide thumbnail

ROC Nieuwegein

Tijdens een bezoek aan een locatie van ROC Midden Nederland hebben we letterlijk in de keukens van de opleiding Horeca gekeken. Het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie vroeg Dawid Strebicki en ons om de ruimtelijke koppeling tussen ‘beroepspraktijk’ en ‘leeromgeving’ te onderzoeken. Twee begrippen waarvan je verwacht dat ze in elkaar vervlochten zijn in een beroepsopleiding, maar die elkaar verrassend hard kunnen bijten. Zo kwamen we tijdens de rondleiding in het gebouw kwamen we twee keukens tegen. Een van de keuken is opgezet als een traditionele leeromgeving en een andere keuken heeft de opzet zoals de leerlingen in een echte keuken ook zullen tegenkomen (zie schema’s).

De klassieke leeromgeving heeft een andere indeling dan een werkomgeving. Dit lokt ander gedrag uit. Door de hiërarchische opzet van een klassiek klaslokaal is er duidelijk een zender (de docent) en een ontvanger (de leerling). Les krijgen in zo’n omgeving is een geconstrueerde situatie (zie ‘Van losse ingrediënten naar smakelijk gerecht’, Ilya Zitter en Aimée Hoeve m.m.v. Erica Aalsma, uitgave ecbo). Het voordeel van deze indeling is dat iedereen tegelijkertijd hetzelfde leert en je het leerproces goed kunt meten. Naast het klassieke klaslokaal staat een realistische leeromgeving. Ten opzichte van het klassieke klaslokaal heeft deze opzet als nadeel dat niet iedereen tegelijkertijd dezelfde leercurve doormaakt. Het vergt meer inspanning van docenten en leerlingen om ervoor te zorgen dat leerlingen alle competenties behalen. Leerlingen worden zelf verantwoordelijk voor hun leercurve. Is dat een verantwoordelijkheid die je leerlingen op deze leeftijd kunt toevertrouwen?

De realistische leeromgeving heeft ook een aantal voordelen. In een realistische omgeving is er geen sprake van een zender en ontvanger. Leerlingen en docenten hebben verschillende rollen en wisslen gedurende het leerproces van rol. Je kunt immers ook leren van je medeleerlingen. Dit gedrag wordt gestimuleerd doordat de docent geen vaste plek heeft en niet overal tegelijkertijd kan zijn. Als je dan even vastzit in het leerproces is het verleidelijk om het even aan je buurman te vragen. Vroeger werd dit bestraft met linialen. Nu zien we dit niet meer als afkijken, maar als een gelaagde manier van leren. Zowel degene die het uitgelegd krijgt als degene die hier uitlegt leren hiervan. Uitleggen aan anderen is misschien wel het beste bewijs dat je het onder de knie hebt. Daarnaast oefenen de leerlingen om samen te werken, een essentiele vaardigheid in de keuken (en laten we eerlijk zijn, in welke tak van sport dan ook).

Nu gaan we er vanuit dat we de leeromgeving zo realistisch mogelijk willen vormgeven. Wat zou er gebeuren als je begint met een realistische beroepsomgeving en je de schoolomgeving daar omheen vormgeeft?

Het enige verschil tussen een realistisch vormgegeven keuken en de keuken van een echt restaurant is dat fouten maken hier mag. We moeten niet vergeten dat een werkomgeving dan nog zo realistisch gedrag mag uitlokken, een keer de pan laten aanfikken kan en mag iedere leerling een keer overkomen. Je bent immers aan het leren.

Locatie: Nieuwegein

Jaar: 2018

Status: work in progress

Opdrachtgever: ROC Midden Nederland

terug